Kastelen in Ile-de-France
Versailles
Voor het kasteel van Versailles verwijzen we naar onze aparte pagina's in het dossier van Parijs en Versailles.
Vaux-le-Vicomte
website: http://www.vaux-le-vicomte.com
In Vaux-le-Vicomte schept Le Nôtre voor Nicolas Fouquet, minister van Lodewijk XIV, de eerste Franse tuin: "een unieke compositie, een harmonieuze relatie tussen gebouw en omringende ruimte, een open perspectief op de natuur." De tuin heeft gestalte gekregen rond een noord-zuid perspectief dat zich tot aan de heuvel met een majestueus herculesbeeld uitstrekt. De tuin heeft net als het kasteel (dat door Le Vau is ontworpen en door Le Brun is ingericht) sinds de Grote Eeuw ongewijzigd de tijd doorstaan.
Het geheel was zo geslaagd dat Lodewijk XIV, die door zijn minister was uitgenodigd voor een grandioos feest ter zijner ere, jaloers werd en de opdracht tot de bouw van Versailles gaf! De ontdekking van het kasteel voert de bezoeker terug in de geschiedenis en het leven van Fouquet en diens opvolgers, met de pronk en praal van het hofleven uit die tijd. In het museum wordt een overzicht van de transportmiddelen gegeven aan de hand van een prachtige collectie rijtuigen.
kaart Ile-de-France
Fontainebleau
In het kasteel van Fontainebleau en de tuinen komen de 34 soevereinen van Frankrijk tot leven, die hier zeven eeuwen lang hun sporen hebben nagelaten. Van het middeleeuwse fort is alleen de donjon overgebleven: het grootste gedeelte van het huidige paleis is onder Frans I gebouwd. De tuinen zijn tijdens de Renaissance aangelegd en ten tijde van Lodewijk XIV door Le Nôtre volledig opnieuw ingericht.
Aan Frans I is nog steeds de karpervijver te danken, het model voor de latere waterspiegels in Europa, en Hendrik IV heeft het grote kanaal met een lengte van meer dan 1 km laten aanleggen. De tuinen van Le Nôtre worden verlevendigd door prachtige perken, waaronder de Grote Parterre van 14 hectare in de as van het Grote Kanaal met schitterende afwisselende perspectieven en kleine watervallen. De lanen van het park worden onderbroken door stervormige kruisingen en fonteinen. Een gedeelte van de tuinen is door Napoleon I gewijzigd volgens de beginselen van de Engelse tuin.
Uniek is dat in dit gebouw de Franse revolutionair en latere keizer Napoleon Bonaparte dikwijls heeft verbleven. Hij getuigde dit kasteel als een plaats van welbehagen.
Men is beginnen bouwen in de 12de eeuw. Zowat elke koning heeft er een stukje laten bijbouwen. Maar de belangrijkste bouwheer was Hendrik IV. Niettegenstaande Lodewijk XIV zijn Versailles had laten bouwen bracht hij hier ook veel tijd door, samen met zijn maîtresse. Maar Fontainebleau is altijd het kleinere broertje geweest van Versailles. Hierdoor werd het waarschijnlijk 'vergeten' tijdens de Franse Revolutie. Het was dan ook meteen het best bewoonbare kasteel na deze rumoerige periode. Napoleon Bonaparte heeft dit kasteel dan ook een hele tijd bewoond.
Het kasteel is reeds een museum na de Frans-Pruisische oorlog van 1870. De grote appartementen kan je altijd vrij bezoeken. De kleine appartementen en het museum van Napoleon I zijn alleen onder begeleiding te bezoeken. Hetzij in de voormiddag of in de namiddag. Het is dus aan te raden om een ganse dag te voorzien als je alles wilt bezoeken. De tijd die overblijft kan je gebruiken om eventjes een duik te nemen in het Forêt de Fontainebleau (ca. 25.000 hectaren). De tuinen rond het kasteel zijn vrij toegankelijk, zelfs zonder toegangsticket. De foto's zijn genomen vanaf de zogenaamde parterre.
Fontainebleau straalt rust uit. Een bezoek aan dit kasteel is ook niet druk maar wel overweldigend. Een verademing na een bezoek aan Versailles. Weinig bezoekers, een rustige wandeling in de tuinen en even kuieren als een kasteelheer op een bankje, genietend van het zich op het kasteel.
Ambleville
info: 1, rue de la Mairie - F-95710 Ambleville - Tel: +33 (0)1 34 67 71 34
Het kasteel van Ambleville en de tuinen zijn een typisch voorbeeld van de renaissancestijl die door Italië is geïnspireerd en vanaf de 15de eeuw in Frankrijk ingang vindt. Overal in dit domein, dat volgens de wensen van de Italiaanse Gravin van Villefranche tot stand is gekomen, is de invloed van haar geboorteland zichtbaar. De terrassen, de onderlinge afstemming van de vijvers, beelden en vazen, het monumentale schaakbord met 8700 narcissen omgeven door eeuwenoude linden die een prachtig perspectief scheppen, de taxusbomen en bogen in de buxushagen: alles brengt de omgeving in herinnering die deze telg uit het beroemde geslacht Borghese had moeten achterlaten. Het park loopt uit op een halfronde compositie rond een vijver in de vorm van een halvemaan, een verwijzing naar het balkon van Gamberata in Firenze.
kaart Ile-de-France
Breteuil
Het kasteel van Breteuil heeft in 2002 de Grote Toerismeprijs voor Jongeren en Families ontvangen van het CRT Paris Ile-de-France. De uitmuntende ontvangst van families met kinderen is hiertoe de aanleiding.
De huidige eigenaren zijn afstammelingen van vroegere ministers van de koningen van Frankrijk in de 17de en 18de eeuw en hebben het kasteel opgedragen aan de geschiedenis van Frankrijk en hun geslacht. Met wassen beelden uit het Musée Grévin worden historische taferelen uitgebeeld. De schat van het kasteel, en getuige van het roemrijke verleden van de Breteuils, blijft de pronktafel van Taschen die met harde steen, edelsteen en versteend hout is ingelegd.
Dit juweeltje van Neuber werd door Keizerin Marie-Thérèse geschonken aan Louis-Auguste de Breteuil (1730 - 1807), de succesvolle bemiddelaar voor het verdrag van Taschen (1779) dat een einde maakte aan een ernstig conflict tussen het Keizerrijk en de Pruisen.
Het bezoek doet ook wegdromen: met andere wassen beelden komen zes Graven van Perrault weer tot leven in dit decor van vroeger. De bezoeker ontmoet niet alleen Marie-Antoinette en Lodewijk XVI, maar ook de Schone Slaapster en haar betoverde Prins, Roodkapje of de Gelaarsde Kat. De tuinen zijn naar Franse stijl aangelegd en voorzien van waterstukken, buxuspatronen, terrassen en boomgaarden, en bieden uitzonderlijke uitzichtpunten over het Dal van Chevreuse. De Tuin der Prinsen, een kleurrijke en charmante tuin, is opgedragen aan de Prins van Wales.
Er is een rondleiding door gekostumeerde gidsen elke zon- en feestdag, van 1 mei tot 31 oktober. "De nieuwe avonturen van de Gelaarsde Katten": Gelaarsde Katten, muizen en konijnen gaan tussen het oude meubilair en de kunstvoorwerpen van het kasteel schuil dankzij de kunstenaars Janie en Armand Langlois.
Kaart Ile-de-France
Sceaux
Colbert, minister onder Lodewijk XIV en eigenaar van de heerlijkheid van Sceaux sinds 1670, vertrouwt aan Le Nôtre de inrichting van zijn tuinen toe. De tuinen zijn weer in de staat van de 17de eeuw teruggebracht en de dienaar van de Zonnekoning waardig. Alles is ondergeschikt gemaakt aan het perspectief, met brede lanen, watervallen, vijvers, een groot kanaal afgezet met populieren en een schitterende watertrap. Het geheel wordt verlevendigd door beelden van mythologische inspiratie.
In het begin van de 18de eeuw wordt Sceaux een soort letterkundig hof dankzij de Hertogin van Maine die de "Nachten van Sceaux" organiseert, een muzikaal en litterair divertimento waar de grootste geesten uit de Verlichting aan deelnemen: Fontenelle, Voltaire, d'Alembert ...
Met uitzondering van het kasteel van Colbert, dat in het begin van de 19de eeuw werd afgebroken, heeft het landgoed de meeste gebouwen uit de 17de eeuw weten te behouden: de door Hardouin-Mansart ontworpen Oranjerie, de stallen, de paviljoenen aan de ingang en het elegante paviljoen van Aurore, waarvan de koepel is versierd met een prachtig fresco van Le Brun.
In het huidige kasteel, dat tijdens het Tweede Keizerrijk is gebouwd, is een museum ondergebracht dat aan de geschiedenis en artistieke rijkdom van Ile-de-France is gewijd. Het museum heeft gestalte gekregen rond een aanvankelijke collectie die uit het museum Carnavalet (Parijs) afkomstig is. De tuin met geurende tuingeraniums, niet ver van de Oranjerie, is uniek in Ile-de-France en telt nu meer dan vijftig soorten.
Kaart Ile-de-France
Saint-Cloud
website: www.monum.fr
Het staatsdomein van Saint-Cloud gaat in de 17de eeuw over in de handen van Philippe d'Orléans, de broer van Lodewijk XIV die "Monsieur" wordt genoemd. Hij laat door Hardouin-Mansart en Mignard een kasteel bouwen en geeft Le Nôtre opdracht de tuinen te ontwerpen.
Ondanks het moeilijke heuvelachtige terrein is het park van Saint-Cloud één van de meesterwerken van de beroemde tuinarchitect en tevens één van de beste voorbeelden van de klassieke tuinkunst, met terrassen, perspectieven en groene tapijten, boomgroepen en priëlen, fonteinen en vijvers.
De hoofdingang geeft de bezoeker toegang tot het terras waar de kegelvormig gesnoeide taxussen de plaats van het nu verdwenen kasteel aangeven, dat door het Pruisische leger in 1870 in as is gelegd. Het Lage Park strekt zich langs de Seine uit en biedt de spectaculairste resten van het hydraulische net van het domein: de Grote Waterval, waarvan het bovenste gedeelte zich over een lengte van meer dan 90 meter uitstrekt, en de Grote Straal die zich tot een hoogte van 30 meter verheft.
De tuin van het Trocadéro is als een landschapstuin ingericht. De tuin was als privé-tuin voor de ontspanning en opvoeding van de kleinkinderen van Karel X ingericht als een echt "levend herbarium". De hoger gelegen beboste delen bieden een mooi uitzicht over Parijs en de Seine.
Kaart Ile-de-France
Thoiry
Hoewel het kasteel van Thoiry in de eerste plaats bekend staat om de Afrikaanse reserve (met meer dan 1000 dieren), doen de collecties en de tuinen hier niets voor onder. De relatie met de zon is kenmerkend voor het kasteel en het park, waarvan de perken een zonnekalender vormen. Het kasteel is in de 16de eeuw naar de tekeningen van Philibert de l'Orme zodanig gebouwd dat de zon tijdens de zomerzonnewende (21 juni) in de centrale vestibule lijkt op te gaan om zich in de waterspiegel 900 meter verderop te spiegelen.
Omgekeerd lijken de laatste zonnestralen op de avond van de winterzonnewende in het kasteel te doven. De optische effecten van Desgot, een neef van Le Nôtre, zijn een andere bijzonderheid van Thoiry. Als de wandelaar van het kasteel naar de centrale laan loopt, heeft hij de indruk dat het einde van de tuin zich onophoudelijk verwijdert. In de 19de eeuw wordt het park gewijzigd, volgens de mode van de Engelse tuinen en met azalea's, rododendrons en talrijke zeldzame boomsoorten (sequioa's, ceders) beplant.
Het domein van Thoiry wordt constant gewijzigd en verrijkt en kan bogen op een herfsttuin, een labyrint, plantenbeelden in de vorm van wilde dieren, een bloemenweide en een heuvel met oude rozensoorten.
Kaart Ile-de-France
Saint-Jean-de-Beauregard
website: http://www.domsaintjeanbeauregard.com
De groentetuin van Saint-Jean-de-Beauregard staat op de monumentenlijst en is sinds de 17de eeuw ongewijzigd gebleven. Het nuttige wordt met het aangename verenigd in deze tuin die is opgebouwd uit vierkante groentenperken omringd door appel- en perenbomen die als leibomen zijn gesnoeid.
De lanen zijn afgezet met bloemen (irissen, magnolia's, siertabak, kosmos, ...). De tuin heeft zeldzame en oude groentesoorten zoals Japanse andoorn, witte aubergine en gele peper, maar ook kruiden, officinale planten en specerijen. De vierkanten met groenten liggen rond een centrale vijver die wordt verlevendigd door een collectie pioenrozen. De groentetuin beschikt tevens over kassen waar in de winter pompoenen en kalebassen groeien en een bewaarruimte voor druiven. Het park van het kasteel is half Frans, half Engels aangelegd. Saint-Jean-de-Beauregard heeft tevens een duiventil met 4500 potten en een draaiende ladder.
Kaart Ile-de-France
Champs-sur-Marne
website: www.monum.fr
Voordat Madame de Pompadour door Lodewijk XV naar Versailles wordt geroepen, verblijft zij enige tijd in het kasteel van Champs. Het kasteel is aan het begin van de 18de eeuw in een sobere en klassieke stijl gebouwd en draagt nog steeds sporen van de koninklijke gunstelinge. De pronkkamer is door de markies gedecoreerd. Het kasteel wordt bereikt via een mooie laan met eeuwenoude linden. Het 85 hectare grote park is in 1710 door Desgots in Franse stijl aangelegd en in de 19de eeuw gedeeltelijk gewijzigd volgens de beginselen van de Engelse tuin.
Het grootste gedeelte van de tuinen is in de 20ste eeuw opnieuw ingericht in de stijl van Le Nôtre met buxuspatronen en felgekleurde bloemenperken, vijvers en groene priëlen. Het kasteel wordt doorgetrokken via twee terrassen en de tuinen dalen trapsgewijs naar de Marne af. In het hart van de tuin ligt de monumentale reproductie van het "bad van de paarden van Apollo" waarvan het origineel in Versailles bewonderd kan worden.
Kaart Ile-de-France
La Vallée-aux-Loup
Het goed wordt in 1807 gekocht door François René de Chateaubriand, een emblematisch figuur van de romantische literatuur, en het huis en het park stralen de geest van deze artistieke stroming uit. Het huis van de dichter is volgens zijn smaak gebouwd, gedecoreerd en ingericht.
Overal is de aanwezigheid van deze grote figuur voelbaar, maar La Vallée-aux-Loups is ook een plaats voor schrijvers en politieke denkers. De meubels, siervoorwerpen en schilderijen stammen uit de 18de en 19de eeuw. Het park ligt in een natuurlijke omgeving van 14 hectare en telt oude bomen die de reizen van Chateaubriand in herinnering brengen: catalpa's, ceders van Salomo, tulpenbomen, platanen uit Griekenland.
Enkele planten zijn door Chateaubriand zelf op één van zijn reizen meegebracht en geplant. Andere zijn giften van bewonderaars, zoals de magnolia met rode bloemen die door Joséphine de Beauharnais is geschonken. In het park van La Vallée-aux-Loups komt de verwondering van de reiziger botanicus en bomenliefhebber tot uitdrukking; Chateaubriand heeft een "spiegelpark" aangelegd: het "ideale landschap" van de auteur.
Kaart Ile-de-France
Courson
website: http://www.coursondom.com
Sinds de 17de eeuw proberen de eigenaars van Courson een perfect evenwicht te bewaren tussen architectuur en landschapskunst. Het kasteel (eind 17de eeuw) met gevels van bak- en natuursteen en een leien dak is oogstrelend door de warme materialen en de harmonieuze kleuren en volumes.
De prachtige pronkzaal is met rood en goud gedecoreerd en volledig geopend op de natuur. Sinds 1820 vervangt een romantisch park naar Engelse stijl de vroegere Franse tuin. Het park heeft gestalte gekregen rond een uitzonderlijke collectie planten (bloeiende en vaste planten, bollen) en wordt doorsneden door een rivier die in een klein meer uitmondt. In de tuin wordt de bezoeker ook verrast door kleine watervallen en eeuwenoude bomen (ceders, eiken, linden). Van de lente tot de herfst vormt elke soort een harmonieus evenwicht tussen kunst en natuur.
Kaart Ile-de-France
La Malmaison et Bois-Preau
website: www.napoleon.org
La Malmaison is in 1799 gekocht door Joséphine Bonaparte. Napoleon was toen nog maar Eerste Consul. Op het domein heeft het jonge stel een aantal gelukkige jaren doorgebracht. Joséphine zal zich later tot aan haar dood terugtrekken op het landgoed, nadat zij door de keizer was verlaten. Joséphine heeft zelf de inrichting en decoratie van het huis en park ter hand genomen.
In de tuin komt haar permanente wens tot uitdrukking om de natuur te ontzien. Zij heeft enkele exotische soorten laten planten en een rozentuin laten aanleggen, waar nog steeds de beroemde "roos van Malmaison" bloeit. Het park is nu veel kleiner dan ten tijde van het keizerrijk, maar heeft de oorspronkelijke bruggen over de rivier door het park en de heel mooie bomen, waaronder de Ceder van Marengo, weten te bewaren.
In het kasteel is een museum over het Consulaat gevestigd. Bois-Préau is in 1810 door Joséphine gekocht om haar gasten onder te brengen. Het park van dit domein is net als Malmaison volgens de romantische principes aangelegd. In het kasteel is nu een museum gevestigd over de ballingschap van Napoleon op St.-Helena, de terugkomst van zijn as en de legende van Napoleon.
Kaart Ile-de-France
Bron: CRT Paris Ile-de-France