Gezellig gebouwde vakwerkhuizen en balkons vol bloemen vormen een kenmerk van de Elzas. Maar daarachter schuilt een bewogen geschiedenis met een veelvuldige nationaliteitswissel.
De Elzas zou reeds bewoond zijn in de vijfde eeuw voor Christus, door de Kelten. Na een bewogen geschiedenis onder de Habsburgers komt de streek voor de eerste maal aan Frankrijk (in 1648) behalve Mulhouse die tot aan de Franse Revolutie bij Zwitserland zal blijven. Vanaf 1648 wordt deze streek tweetalig (Frans - Duits) tot nu.
Vanaf 1870 komt de Elzas bij Duitsland, zeer tegen de zin van de bevolking, die zeer Frans-nationalistisch was. Onder het Duitse bewind komt er een grote welstand met veel sociale voordelen, ook Straatsburg wordt serieus verbouwd tot een heuse hoofdstad.
In 1918, op het einde van de Eerste Wereldoorlog, wanneer de Franse troepen in de Elzas komen, worden ze toegejuicht. De vijftigjarige scheiding met Frankrijk zijn ze vergeten, de Elzas is terug Frans.
In 1940 wou Hitler terug de Elzas. Vanaf 1942 werden er vele Elzasser tot Duitser gebombardeerd en moeten in dienst gaan als Duits soldaat. Omdat degenen die van de Elzas gekenmerkt stonden als onbetrouwbaar, werden ze aan het Russisch front gezet, waar de meesten sneuvelden. Dienstweigeraars stierven allen in concentratiekampen.
De Elzas is het laatste gebied dat bevrijd werd in 1944, na zeer hevige gevechten. Colmar werd zelfs maar verlost van het Duitse juk in 1945. Daar de Elzas nooit is geannexeerd door Hitler, greep er alleen een nationaliteitswissel plaats.
De "verduitsing" in de Elzas: "bonjour" kost je drie Mark!
Volgens Hitler werd de Elzas bij de vijftigjarige bezetting (1870 - 1918) veel te zacht behandeld, waardoor ze de sympathie voor Frankrijk bleven behouden.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de officiële taal het Duits, wie ook maar één woord Frans durfde spreken kreeg een boete van drie Mark. Je kon maar beter Duits praten, want er waren inwoners van Colmar die voor Frans te spreken in een concentratiekamp terecht kwamen. Leerlingen van een school in Straatsburg werden hiervoor zelfs in de gevangenis gestopt. Ook de "Franse kledij" werd verboden, zoals de Alpinopet. Het waren voor de Elzassers harde tijden, want ze waren vanaf de Franse Revolutie enorm verfranst. Tevens konden de Duitsers niet lachen met een grapje omtrent de maatregelen.
Copyright foto: Maison de la France / Camille Hubert